Mali Tablolar — Gelir Tablosu Excel Şablonu

Gelir Tablosunun Yeri

Gelir tablosu bir şirketin belirli bir dönem boyunca elde ettiği gelir ve katlandığı giderlerin sistematik olarak gösterildiği mali bir tablodur. Bilanço fotoğraf gelir tablosu film gibidir; bilanço bir andaki durumu gelir tablosu dönem boyunca yaşanan akışın sonucunu gösterir. Şirketin karlı olup olmadığı kârının nereden geldiği giderlerin hangi kaleme dağıldığı gelir tablosunda netleşir.

Bu yazıda Excel'de standart format ile bir gelir tablosu şablonu kuracağız. Yapı bruto kâr faaliyet kârı dönem net kârı satırlarini iç ice yerleştirecek; her satır alt toplam mantığıyla hesaplanip yıl boyunca aylık takip imkani sunacak.

Şablonun İskeleti

Birinci sütun kalem adları B sütunundan basla 12 ay için sütunlar olsun. En sona Yıllık Toplam ve Yıllık Yüzde sütunlari koyun. Yıllık yüzde sütunu her kalemin net satislara oranı olarak hesaplanacak; bu süreç özet yorumda en çok kullanılan tabloya donusur.

Satırlar sırasıyla şunlar olsun: Net Satışlar Satilan Mallarin Maliyeti Bruto Kâr Faaliyet Giderleri Faaliyet Kârı Diger Gelir Gider Vergi Öncesi Kâr Vergi Net Kâr. Her seviyedeki ara toplam bir önceki seviyenin sonucundan yeni kalemleri cikararak elde edilir.

Net Satışlar ve İadeler

Net satışlar brut satışlardan iadeler indirimler ve satış vergilerinin dusulmesiyle bulunur. Bazı şirketler tabloyu brut satistan baslatir; bazıları net satistan. Şablonda her ikisini de gosterip iade kalemini ayri tutmak şeffaflığı artirir.

=B2-B3-B4

B2 brut satış B3 iadeler B4 indirimler olsun; net satış çıkar. Eger şirket tek düşük hacimli ise iade kalemini sıfır kabul edip basitlestirebilirsiniz; tüm perakende şirketleri için iade hayatidir.

Satilan Mallarin Maliyeti

Bu kalem doğrudan satilan urunun maliyetini içerir. Hammadde işçilik doğrudan üretim giderleri buradadir. İmalat firmaları için detaylı alt kalemler gerekirken hizmet şirketlerinde tek satıra sigabilir. Aylık bazda guncellenir; yıl sonunda toplam ile üretim performansı arasında guzel bir resim ortaya çıkar.

=B5-B6

Bruto kâr net satistan satilan mallarin maliyetini cikararak bulunur. Bruto kâr marji bruto kâr bolu net satış seklinde hesaplanip yüzde olarak okunur; sektorel kiyas için altin metriklerden biridir.

Faaliyet Giderleri

Pazarlama satış ve dağıtım giderleri genel yönetim giderleri araştırma ve gelistirme giderleri bu basliga girer. Her alt kategori için bir satır açmak detay analiz için sarttir. Kira maaş kirtasiye reklam dijital pazarlama gibi alt başlar belirgin tablo olusturur.

=B7-TOPLA(B8:B14)

Faaliyet kârı bruto kardan faaliyet giderlerinin toplamıni cikararak bulunur. Bu rakam şirketin ana isinden ne kadar kâr urettigini gösterir; finansal hareketler ve diger gelirler henuz dahil degildir.

Diger Gelir Giderler ve Vergi

Faiz geliri faiz gideri kambiyo karzarari yatırım getirisi gibi kalemler diger bolumunde toplanir. Bunlar faaliyet dışı kalemlerdir ama vergi öncesi kara doğrudan etki eder.

=B15+B16-B17

Vergi öncesi kâr faaliyet karina diger gelirleri ekleyip diger giderleri cikararak bulunur. Vergi oranı Türkiye'de yüzde 25 civarindadir; bu oranı sabit hucreden referans çekmek şablonun doğru çalışmasi için önemlidir.

Net Kâr ve Yüzde Analizi

Net kâr vergi öncesi kâr eksi vergidir. Yıllık yüzde sütununda her kalemin net satislara oranı gösterilir. Bu yüzde dikey analiz olarak adlandirilir ve sektor kiyasinda en çok kullanılan formattir. İki ayri şirketin yüzdeleri yan yana konuldugunda hangi şirketin verimli olduğu anlasilir.

=B20/$B$5

B20 net kâr B5 net satış olsun; net kâr marji yüzde olarak hesaplanır. Sektor ortalamasının altinda kalmak verimsizlik yukarisinda olmak ya güçlü rekabet ya da yüksek sinerji isaretidir.

Dönem Karşılaştırmasi

Tek dönem yetersizdir. Önceki yılın gelir tablosunu yan yana koyup degisim oranları hesaplamak gerek. Yatay analiz olarak adlandirilan bu yöntem hangi kalem buyumus hangi kalem kuculmus göstererek trend kararları vermenize yardim eder.

Bütçe Karşılaştırmasi

Yıl basinda hazırlanan bütçe ile gerçek arasında fark oluşur. Şablonun yan kolonlarina bütçe gerçek ve fark sütunlari ekleyin; her kalem için sapma hesaplanır. Sapma yüzdesi yüksek olan kalemler oncelikli incelenmeli kok neden analizi yapilmalidir.

Sonuç

Gelir tablosu şirketin omurgasidir. Excel'de kurulan şablon yillara dayanir; her ay yeni rakam girildiginde otomatik kâr yüzdeleri trend grafikleri ve bütçe karşılaştırmasi ortaya çıkar. Yönetim toplantilarinda bütün bunları elinizdeki kağıt baski yerine gerçek zamanli izlemek profesyonelliği yüksek sergiletir. Şirketler buyudukce muhasebe yazılımları devreye girer ama Excel sürekli yan paneldir; ozel analiz ve sunum için esnekliği vazgecilmezdir.