Nakit Akışı (Cash Flow) Tablosu Hazırlama

Nakit Akışı Neden Karlı Şirketleri Bile İflas Ettirir

Yıllık kâr bilançosu pozitif ama kasa boş; bu hayali bir senaryo degil sahada çok karşılaşılan bir gerçektir. Vadeli satış yapan bir şirket faturalar tahsil edilene kadar maaş kira ve ham madde ödemelerini sürdürmek zorundadır. Gelir tablosunun karlı gösterdiği bir dönem nakit akışında derin kayıplar yaratabilir. Bu nedenle küçük orta ve büyük her ölçekteki şirketin nakit akışı tablosunu düzenli hazırlamasi şart.

Bu yazıda Excel'de bir aylık bir çizelge kuracağız. Yapı üç bölümlü standart formati izler: işletme faaliyetlerinden nakit akışı yatırım faaliyetlerinden nakit akışı finansman faaliyetlerinden nakit akışı. Aylık kapanış bakiyesi sonraki ayin açılış bakiyesi olur. Böylece 12 ay zincirleme bir tablo elde edersiniz.

Sayfa Yapısı

Birinci sütunda kalem isimleri yer alsin. B sütunundan basla 12 ay için 12 sütun acin Ocak Subat Mart Aralık diye. En sona Yıllık Toplam sütunu koyun. Satırlar bolumlere ayrilsin: en uste Açılış Nakit Bakiyesi sonra İşletme Faaliyetleri sonra Yatırım Faaliyetleri sonra Finansman Faaliyetleri ve en altta Kapanış Nakit Bakiyesi.

Açılış bakiyesi ilk ayin başlangıç kasa toplamdir. Sonraki aylarin açılış bakiyesi önceki ayin kapanış bakiyesidir. Bu formül kuruldugunda tablo otomatik olarak yıl boyunca kayar.

=C20

C20 ocak ayının kapanış hücresi olsun; D2 hücresi yani subat ayının açılış hücresi C20 e baglanir. Tüm aylar için bu zincir kurulmalidir.

İşletme Faaliyetleri

Bu bölüm şirketin ana isinden gelen ve giden parayi içerir. Tahsilatlar tedarikcilere ödemeler maaşlar kira fatura vergi gibi. Her satıra aylık veriyi yazarsiniz; alt satırda TOPLA ile aylık işletme nakit akışı çıkar.

=TOPLA(B5:B11)

Tahsilatlar pozitif ödemeler negatif olarak girilirse formül doğrudan net akışı verir. Eski yöntemde gelirler bir sütun gider baska sütuna ayrılırdı; tek sütun yaklaşımı okuma kolaylığı acisindan tercih edilir.

Yatırım Faaliyetleri

Sabit kiymet alımları satışları menkul kiymet hareketleri ve uzun vadeli yatırımlardan dogan nakit akışları bu bolumde toplanir. Bir makine alimi pozitif değeri olan ama nakit acisindan negatif olan bir hareketdir; eksi olarak yazilir.

Yılı boyunca büyük yatırımlar varsa bu bolumde belirgin negatifler gorunur; bu beklenen bir durumdur cunku yatırım sermaye yakar ama uzun vadede getiri sağlar.

Finansman Faaliyetleri

Kredi kullanımı ortak sermayesi temettu ödemesi tahvil ihrac geri alimi gibi tüm sermaye hareketleri buradadir. Yeni kredi alindiginda pozitif anapara ve faiz ödemesi negatif olur. Şirket kâr payı dagittiginda da negatif kayıt gerekir.

Bu üç bölüm birlikte şirketin kasa hareketinin tam resmi cizdirir. Ana isten gelen yatırımdan giden finansmandan dönen kalan formuluyle ay kapanış bakiyesi netleşir.

Tahmin ve Senaryo

Gerçek rakamlarin yanina tahmin sütunlari koymak akilli bir yaklasimdir. Geriye donuk gerçek ileriye donuk tahmin formati kullanildiginda hangi ayda kasanın sıkılaşacağı önceden gorunur. Bankayla kredi görüşmesi ya da ödeme planının yeniden yapılandırılması için haftalar önceden hareket edebilirsiniz.

=ORTALAMA(B5:M5)

Yıl ortalamasini hesaplayip tahmin satırlari için başlangıç noktası olarak kullanabilirsiniz. Mevsimsel etkileri eklemek için ay bazinda carpan kullanmak modeli daha gerçekçi yapar.

Likidite Uyarıları

Kapanış bakiyesi sütununa koşullu biçimlendirme ekleyin. Belirli bir eşik altina dustugunde hücre kirmizi olsun. Bu yapı pratikte bankaya nakit ihtiyacı dogmadan haftalar oncesinden uyari verir.

=B22<100000

Bu koşul kapanış bakiyesi 100 bin liranın altinda dustugunde uyari renkleri tetiklenmesini sağlar. Eşik kendi şirketinizin asgari işletme nakdi olmali.

Kasa Akışı ile Kâr Tablosu Farkı

Yeni baslayanlarin sik karıştırdığı konudur. Gelir tablosu tahakkuk esasli çalışır; satış fatura kesildiginde gelir gozukur. Nakit akışı ise tahsilat geldiginde gelir kabul edilir. İki tablo çoğu zaman ayri sonuçlar gösterir. Saglikli şirketler hem karlı hem nakit zengindir; bunlardan biri eksikse derin tehlike vardır.

Aylık Kapanış Süresi

Böyle bir tablo her ay bir veya iki saat sureyle guncellemeyi gerektirir. Banka hesap ozetlerini çek senet kayitlarini kasa hareketlerini bir araya getirip kategorilere yansitmak gerekir. Disiplin haftalık degil aylık çalışmaktir; ay içinde her gün kontrol etmek operasyon yikar. Ay sonu kapanışı standart şablonla saatler içinde tamamlanir.

Sonuç

Nakit akışı tablosu şirketin damar sistemidir. Karlı gozuktugunuzde dahi kasayi izlemezseniz pencereden iflas girer. Excel ile kuracaginiz üç bölümlü tablo aylık kapanış ritmiyle birlikte oldukça pratiktir. Bir kez kurulduginda yillarca ayni şablonla çalışır; tek yapacaginiz kalemleri ay bazinda guncellemektir. Yönetim toplantilarinda mali tablo olmadan sunum yapmak artik mumkun olmasin.