Süt İzni Nedir?

Süt izni, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi gereğince emziren kadın işçilere, çocukları bir yaşına gelinceye kadar günlük olarak verilen ücretli izindir. Bu izin hem doğum izni dönüşü işe başlayan annelerin çocuklarını emzirebilmesi hem de bebek ve çalışan kadın sağlığının korunması amacıyla yasal güvence altına alınmıştır.

4857/74. madde özeti: Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Süt izni günlük çalışma süresinden sayılır ve ücreti tam ödenir.

Süt İzni Hesaplama Formülü

İşbaşı tarihinden çocuğun bir yaşına girdiği güne kadar geçen iş günleri sayılır. Hafta tatilleri, resmi tatiller ve dini bayramlar bu sayıya dahil edilmez. Ardından şu formül uygulanır:

• Toplam Süt İzni Saati = İş Günü × 1,5 saat
• Süt İzni Gün Karşılığı = Toplam Saat ÷ 7,5 (günlük tam mesai)

Örnek: İşbaşı 1 Eylül 2026, çocuğun 1 yaşı 1 Ağustos 2027 olsun. Bu aralıkta yaklaşık 230 iş günü vardır. Hesap şöyle olur: 230 × 1,5 = 345 saat. Bunu 7,5'e bölersek 46 tam gün izin karşılığı elde edilir.

Süt İzni Toplu Kullanılabilir mi?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına ve Çalışma Bakanlığı görüşlerine göre süt izni günlük 1,5 saat olarak ayrı ayrı kullanılması esastır; ancak işçi ve işveren karşılıklı anlaşırsa toplu (blok) kullanım da mümkündür. Pek çok işyerinde bu izin biriktirilerek doğum izni dönüşünde toplu (örneğin 6 ay) kullanılmaktadır. Hesaplayıcı bu toplu kullanım senaryosu için mükemmel bir referanstır.

Hangi Çalışan Yararlanır?

• 4857'ye tabi tüm kadın işçiler.
• İş Kanunu kapsamı dışında olanlar (memurlar) için 657 sayılı Kanun'un benzer maddeleri uygulanır.
• Çoğul gebelikte süt izni süresi hakkında yasal artış yoktur (tartışmalı içtihat var); ancak işyeri uygulamasıyla artırılabilir.

Hafta Tatili Seçimi Önemli

İşyerinizde hafta tatili Pazar yerine başka bir gün ise (örneğin Cuma, Cumartesi veya iki gün) hesaplayıcıdaki seçimi buna göre yapın. Tatile denk gelen günler iş gününden çıkarılır, böylece süt izni doğru sayılır.

Resmi ve Dini Tatiller Otomatik Düşülür

Hesaplayıcı şu tatilleri otomatik olarak iş gününden çıkarır:

• Resmi tatiller: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim.
• Dini bayramlar: Ramazan Bayramı (3 gün), Kurban Bayramı (4 gün) — Hicri-Miladi takvim dönüşümü ile otomatik tespit.

Sıkça Sorulan Sorular

Süt izni ücretten kesilir mi?

Hayır. 4857/74'e göre süt izni günlük çalışma süresinden sayılır ve tam ücretli izindir. İşveren kesinti yapamaz.

Süt iznimi kullanmadığım için ücret talep edebilir miyim?

Süt izni kullanılmadığında nakit karşılığı zorunlu değildir; ancak bazı işyeri sözleşmelerinde nakdi tazmin öngörülebilir. Yargıtay genel olarak izin hakkının kullanılmasının esas olduğunu vurgular.

Süt iznine işveren engel olursa ne olur?

İşçi, 4857/24-II uyarınca haklı sebeple iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Ayrıca idari para cezası ve tazminat davası söz konusudur.

Yarı zamanlı çalışıyorum, süt izni nasıl hesaplanır?

Süt izni günlük 1,5 saat olarak yasada sabittir. Yarı zamanlı çalışmada da bu süre tam olarak verilir; çalışma süresine oranlanmaz.

Çocuğum 1 yaşını doldurduğunda izin hakkım biter mi?

Evet. 4857/74'e göre süt izni hakkı çocuğun bir yaşını doldurmasıyla sona erer. 1 yaşından sonra emzirme devam etse de yasal süt izni hakkı kalkar.