Bileşik Faiz Nedir?
Bileşik faiz, ana paranın yanı sıra önceki dönemlerde kazanılan faizin de yeni faizi oluşturduğu hesaplama yöntemidir. Albert Einstein'a atfedilen "dünyanın 8. harikası" sözüyle bilinir. Yatırım, mevduat, kredi, emeklilik fonu gibi finansal araçlarda kritik öneme sahiptir.
ExcelDepo Bileşik Faiz Hesaplama aracı, ana para, faiz oranı ve süreyi girmeniz yeterli — anında nihai tutarınızı, kazanılan faizi ve yıllık dağılımı gösterir.
Bileşik Faiz Formülü
A = P × (1 + r/n)^(n×t)
Burada:
- A: Toplam tutar (ana para + faiz)
- P: Ana para (Principal)
- r: Yıllık faiz oranı (decimal — örn %5 için 0.05)
- n: Yılda kaç kez faiz işliyor (1=yıllık, 12=aylık, 365=günlük)
- t: Süre (yıl)
Örnek: 10.000 TL ana para, %12 yıllık faiz, aylık bileşik (n=12), 5 yıl:
A = 10000 × (1 + 0.12/12)^(12×5) = 10000 × (1.01)^60 = 18.166,97 TL
Kazanılan faiz: 18.166,97 - 10.000 = 8.166,97 TL
Bileşik Faiz vs Basit Faiz
Basit Faiz: Sadece ana para üzerinden hesaplanır.
Basit Faiz = P × r × t
Bileşik Faiz: Ana para + birikmiş faiz üzerinden hesaplanır.
| Süre | Basit Faiz (10K, %12) | Bileşik Faiz (10K, %12, aylık) | Fark |
|---|---|---|---|
| 1 yıl | 11.200 TL | 11.268 TL | +68 TL |
| 5 yıl | 16.000 TL | 18.167 TL | +2.167 TL |
| 10 yıl | 22.000 TL | 33.004 TL | +11.004 TL |
| 20 yıl | 34.000 TL | 108.926 TL | +74.926 TL |
Görüldüğü gibi uzun vadede bileşik faiz farkı katlanarak büyür.
Bileşik Periyot Türleri
- Yıllık (n=1): Faiz yıl sonunda eklenir. En basit hesap.
- Yarıyıllık (n=2): 6 ayda bir.
- Çeyrek dönem (n=4): 3 ayda bir.
- Aylık (n=12): En yaygın — mevduat, kredi.
- Günlük (n=365): Yüksek frekans — bankaların hesapladığı şekil.
- Sürekli bileşik: Matematiksel limit (e^rt). Çok teorik.
Excel'de Bileşik Faiz
- Toplam Tutar:
=P*(1+r/n)^(n*t) - Excel GD fonksiyonu:
=GD(r/n; n*t; 0; -P)(Gelecek Değer) - Düzenli yatırımla:
=GD(r/12; t*12; -aylık_yatırım; -P)
Düzenli Tasarrufla Bileşik Faiz (Aylık Birikim)
Her ay düzenli yatırım yapıyorsanız hesap daha karmaşık:
A = P×(1+r/n)^(n×t) + PMT×[((1+r/n)^(n×t) - 1) / (r/n)]
Örnek: Başlangıçta 10.000 TL + her ay 1.000 TL ekleme, %12 yıllık aylık bileşik, 10 yıl:
- Ana para birikimi:
10.000 × 1.01^120 ≈ 33.004 TL - Düzenli yatırım birikimi:
1.000 × ((1.01^120 - 1) / 0.01) ≈ 230.039 TL - Toplam: ~263.043 TL — yatırılan tutar 130.000 TL (10K + 120×1K)
Sıkça Sorulan Sorular
Bileşik faiz neden bu kadar güçlü?
Faiz, faizin de faizini doğurur. Zamanla "kar üzerine kar" katlanır. Albert Einstein bunu "dünyanın 8. harikası" olarak tanımlamış.
Yıllık faiz %50 ise gerçek mi yıllık %50?
Hayır. Aylık bileşik %50 yıllık demek aylık 50/12=%4.17. Sonuç: (1.0417)^12 = 1.6378 yani gerçek %63.78 yıllık getiri.
Mevduat faizi bileşik mi basit mi?
Genellikle bileşik. Vade sonunda ana para + faiz tekrar yatırılırsa otomatik bileşik. Türk bankaları aylık bileşik kullanır.
Kredi faizi de bileşik mi?
Evet. Tüketici/konut kredilerinde aylık bileşik faiz uygulanır. Bu yüzden ödediğiniz toplam tutar çekilen tutarın çok üzerinde olur.
Enflasyon faiz hesabını nasıl etkiler?
Reel getiri = nominal faiz - enflasyon. Yıllık %15 faiz alıyorsanız ama enflasyon %20 ise reel kayıp -%5. Reel getiri için Enflasyon Hesaplama aracını kullanın.
72 Kuralı nedir?
Paranızı ikiye katlayacak süreyi hızlıca tahmin etme yöntemi: 72 / faiz oranı = yıl. Örn %12 faizde 72/12=6 yıl, %8'de 9 yıl, %18'de 4 yıl.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!