AY GUN YIL HAFTANINGUNU Fonksiyonları
Tarih Parçalama Fonksiyonları
Bir tarih hücresinden yıl, ay ve gün bilgisini ayrı ayrı çekmek raporlamanın temel ihtiyacıdır. Aylık özetler, çeyrek raporları, haftalık dilimler veya yıllık karşılaştırmalar yapmak için tarihi parçalara ayırmak gerekir. Excel'de bu işi YIL (YEAR), AY (MONTH), GÜN (DAY) ve HAFTANINGÜNÜ (WEEKDAY) fonksiyonları yapar.
Bu yazıda her birinin sözdizimini, pratik kullanımlarını, birbirleriyle ve diğer fonksiyonlarla zarif kombinasyonlarını ele alıyoruz.
YIL Fonksiyonu
=YIL(A2)
Bir tarih hücresinden 4 haneli yıl döndürür. Pivot tablo grubu yerine formülle yıl analizine ihtiyacınız varsa pratiktir.
AY Fonksiyonu
=AY(A2)
1 ile 12 arasında ay sayısını döndürür. Ay adını metin olarak almak için METNEÇEVİR daha uygundur:
=METNEÇEVİR(A2; "MMMM")
GÜN Fonksiyonu
=GÜN(A2)
Ayın gününü 1-31 arasında döndürür. Ödeme planlarında, fatura döngülerinde, abonelik dönemlerinde sıkça kullanılır.
HAFTANINGÜNÜ Fonksiyonu
=HAFTANINGÜNÜ(A2; [tip])
Tarihin haftanın kaçıncı günü olduğunu döndürür. Tip parametresi haftanın ilk gününü belirler:
- 1 (varsayılan): Pazar=1, Cumartesi=7
- 2: Pazartesi=1, Pazar=7
- 3: Pazartesi=0, Pazar=6
Türkiyede haftanın ilk günü Pazartesidir; tip parametresine 2 vermek bizim kültürümüze uygun sonuç üretir.
Senaryo 1: Yaş ve Doğum Ayı Sayacı
Doğum tarihinden yaş ve bu ay doğanları işaretlemek için iki fonksiyon birleştirilir.
=EĞER(AY(A2)=AY(BUGÜN()); "Bu ay"; "")
Bu ay doğan müşterilere otomatik bildirim göndermek isteyen pazarlama ekipleri için ideal yapı.
Senaryo 2: Çeyrek Hesabı
Yıl içinde tarihin hangi çeyreğe denk geldiğini hesaplamak:
=YUKARIYUVARLA(AY(A2)/3; 0)
Sonuç 1, 2, 3, 4 olur. Çeyrek bazlı raporları gruplamak için pratik tek satırlık formül.
Senaryo 3: Hafta Sonu Tespiti
Bir tarihin hafta sonu olup olmadığını anlamak için HAFTANINGÜNÜ kullanılır.
=EĞER(HAFTANINGÜNÜ(A2; 2)>5; "Hafta sonu"; "İş günü")
Tip parametresi 2 olduğunda Cumartesi=6, Pazar=7 olur; 5ten büyük her gün hafta sonudur.
Senaryo 4: Aynı Yıl-Ay Filtreleme
Belirli bir yıl ve ay için kayıtları toplamak amacıyla ÇOKETOPLA ile birleştirebilirsiniz.
=ÇOKETOPLA(B:B; A:A; ">="&TARİH(2026;6;1); A:A; "<"&TARİH(2026;7;1))
Burada YIL ve AY fonksiyonları gerek yoktur; doğrudan TARİH ile aralık tanımlamak daha hızlıdır. YIL ve AYı doğrudan toplam fonksiyonu içinde dizi olarak kullanmak performansı düşürür.
Senaryo 5: Doğum Günü Listesi
Bir personel listesinden doğum günü bugün olanları bulmak:
=EĞER(VE(AY(A2)=AY(BUGÜN()); GÜN(A2)=GÜN(BUGÜN())); "Bugün"; "")
Senaryo 6: Hafta Adı Yazısı
Sayı yerine gün adını metin olarak görmek için METNEÇEVİR daha kısa bir yoldur.
=METNEÇEVİR(A2; "dddd")
Pazartesi, Salı gibi tam adlar verir; "ddd" kısa adları döner (Pzt, Sal).
Senaryo 7: Yıl Sonu Sayacı
Yıl sonuna kalan gün sayısı:
=TARİH(YIL(BUGÜN()); 12; 31)-BUGÜN()
Yaygın Hatalar
En sık yapılan hata, hücre biçiminin tarih kalmasıdır; YIL, AY, GÜN sayı döndürür ama hücre tarih biçimliyse Excel sonucu tarih gibi gösterir. Sayı biçimine geçirmek yeter. HAFTANINGÜNÜde tip parametresinin atlanması Pazar=1 sonucunu verir, bu Türk kullanıcılar için sıklıkla kafa karıştırıcıdır.
Sonuç
YIL, AY, GÜN ve HAFTANINGÜNÜ fonksiyonları küçük ama hayati araçlardır. Tek başlarına bile pratiktir; EĞER, ÇOKETOPLA, METNEÇEVİR ve TARİH ile birleştiklerinde raporlama gücü katlanır. Pivot tablo kullanmadan tarih bazlı analiz üretmek, dinamik panolar kurmak ve metin formatında raporlar hazırlamak için bu dört fonksiyon olmazsa olmazdır. Şablonlarınızda tarih ile ilgili her sütuna bu fonksiyonları uygulayarak veriyi anında parçalara ayırmayı alışkanlık edinin.