Excel EĞER (IF) Formülü: Kullanımı, İç İçe EĞER, Çoklu Koşul Örnekleri

EĞER (İngilizce IF), Excel'in karar verme mantığının kalbidir. "Eğer şu doğruysa şunu yap, değilse bunu yap" mantığıyla bir hücrenin değerini koşula bağlar. Bordro hesaplarında "ücret asgari ücretin altındaysa asgari ücret ver", satış raporlarında "hedef tutuldu mu?", performans tablolarında "harf notu ne olsun?" gibi yüzlerce iş senaryosu EĞER ile çözülür. Bu rehberde EĞER'i sözdiziminden iç içe EĞER ve çoklu koşula kadar tüm boyutlarıyla 8 pratik örnekle ele alıyoruz.

EĞER Sözdizimi

=EĞER(mantıksal_sınama; eğer_doğruysa_değer; eğer_yanlışsa_değer)

Üç argümanı vardır:

• mantıksal_sınama: DOĞRU veya YANLIŞ döndüren bir karşılaştırma. Örnek: A1>10, B2="OK", C3<>0.
• eğer_doğruysa_değer: Sınama doğruysa hücreye yazılacak değer. Sayı, metin, formül veya hücre olabilir.
• eğer_yanlışsa_değer: Sınama yanlışsa yazılacak değer. Atlanırsa Excel YANLIŞ döner.

Karşılaştırma operatörleri: >, <, >=, <=, =, <> (eşit değil).

Pratik Örnek 1: Geçti / Kaldı

Sınav notu 50 ve üstü ise "Geçti", aksi halde "Kaldı":

=EĞER(A2>=50;"Geçti";"Kaldı")

Metin değerleri çift tırnak içinde yazılır. Eğer hücreyi referans göstermek istiyorsanız tırnaksız: =EĞER(A2>=50;B1;C1) (B1=Geçti, C1=Kaldı sabit hücreleri).

Pratik Örnek 2: Hedef Gerçekleşme Durumu

Hedef sütunu B'de, gerçek satış C'de. Hedefi tutturanlar yeşil, kalanlar kırmızı raporlanacak:

=EĞER(C2>=B2;"✓ Hedef Tutturuldu";"✗ Hedef Altında")

Yüzde karşılığı için: =EĞER(C2/B2>=1;"100%+"; METNEÇEVİR(C2/B2;"0%")). Satış Hedef Takip Dashboard yazısında bu yapının görsel hali var.

İç İçe EĞER (Çok Koşullu)

İki seçenekten fazlası gerektiğinde EĞER\'in içine başka EĞER yazılır:

=EĞER(A2>=85;"AA";EĞER(A2>=70;"BB";EĞER(A2>=50;"CC";"FF")))

85+ ise AA, 70-85 ise BB, 50-70 ise CC, altı FF. Bu yapı 3-4 dalda okunaklıdır; 5 ve üstünde anlaşılması güçleşir. İç içe EĞER limiti 64 seviyedir ama 4'ten sonra bakım kabusu olur. Modern alternatifi ÇOKEĞER:

=ÇOKEĞER(A2>=85;"AA"; A2>=70;"BB"; A2>=50;"CC"; DOĞRU;"FF")

Aynı sonucu çok daha okunaklı verir; son DOĞRU "tüm koşullar yanlışsa bu" anlamına gelir. ÇOKEĞER Office 2019 ve M365'te mevcuttur; eski sürümler için iç içe EĞER zorunludur.

EĞER + VE / YADA

Birden fazla koşulun aynı anda doğru olmasını test etmek için VE; en az birinin doğru olması için YADA kullanılır.

=EĞER(VE(A2>=50; B2>=50); "Her ikisi geçti"; "En az biri kaldı")
=EĞER(YADA(A2>=85; B2>=85); "En az biri AA"; "Hiçbiri AA değil")
=EĞER(VE(A2>=70; YADA(B2="VIP"; C2>=10)); "Bonus"; "Yok")

Üçüncü örnek: A2 70+ ve (B2 VIP ya da C2 10+) ise bonus. İç içe VE/YADA kullanımı koşul mantığını kısaltır; EĞER'i çok katmanlı yapma ihtiyacını azaltır. EĞER + VE/YADA detaylı rehber daha fazla örnek içerir.

EĞERHATA ile Güvenli Hücreler

Bir formül hata döndürdüğünde raporun bütünü bozulmasın diye EĞERHATA ile sarın:

=EĞERHATA(A2/B2; 0)

B2 sıfırsa #SAYI/0! yerine 0 döner. DÜŞEYARA #YOK koruması:

=EĞERHATA(DÜŞEYARA(A2; tab; 2; 0); "Bulunamadı")

EĞERHATA tüm hata türlerini yakalar; yalnızca #YOK için EĞERYOKSA daha hassastır.

Pratik Örnek 3: Bordro - Asgari Ücret Korumalı Net

Hesaplanan net ücret asgari ücretin altında çıkarsa asgari ücrete tamamla:

=MAK(NetÜcret; AsgariÜcret)

Aynı sonuç EĞER ile: =EĞER(NetÜcret<AsgariÜcret; AsgariÜcret; NetÜcret). MAK fonksiyonu daha kısa olduğundan tercih edilir; ancak farklı koşullarda EĞER hâlâ daha esnektir. 2026 Bordro Hesaplama Rehberi bu yapının tam uygulamasını gösterir.

Pratik Örnek 4: Stok Uyarısı

Stok 10\'un altında "Sipariş ver", 0 ise "Stokta yok", aksi halde "Yeterli":

=EĞER(A2=0;"Stokta yok";EĞER(A2<10;"Sipariş ver";"Yeterli"))

Aynı yapıyı ÇOKEĞER ile:

=ÇOKEĞER(A2=0;"Stokta yok"; A2<10;"Sipariş ver"; DOĞRU;"Yeterli")

Koşullu Biçimlendirme ile renkli uyarı eklediğinizde stok takip listesi anında bilgi veren bir araca dönüşür.

Pratik Örnek 5: Satış Primi (Çoklu Kademe)

Satış 100K altında %5, 100-250K %10, 250K üstü %15:

=EĞER(A2<100000; A2*0,05; EĞER(A2<250000; A2*0,10; A2*0,15))

3 kademeden fazlası için DÜŞEYARA yaklaşık eşleştirme daha sürdürülebilirdir; komisyon tablosunu sayfa olarak tutup orada güncelleyince formül değişmez. Çoklu Kademe Komisyon Hesabı bu yöntemi anlatır.

Pratik Örnek 6: Bayram/Hafta Sonu Çalışma Ücreti

Tarih hafta sonuysa veya tatil listesindeyse mesai zamlı:

=EĞER(YADA(HAFTANINGÜNÜ(A2;2)>=6; ÇOKEĞERSAY(Tatiller!A:A;A2)>0); MesaiSaat*1,5; MesaiSaat)

Hafta sonu (cumartesi/pazar 6 ve 7) veya tatil listesindeyse %50 zam, değilse normal. EĞER fonksiyonu tarih bazlı koşulları HAFTANINGÜNÜ ve ÇOKEĞERSAY ile birleştirir.

Pratik Örnek 7: KDV Dahil Mi?

Fatura tipi B2'de "KDV Dahil" veya "Hariç". Net tutar dinamik:

=EĞER(B2="KDV Hariç"; A2*1,18; A2)

KDV hariç ise %18 ekle, dahil ise olduğu gibi al. Karışık ürün listelerinde her satırın doğru fiyatını çıkarır.

Pratik Örnek 8: Boş Hücre Kontrolü

Bir hücre boşsa formül hata vermesin:

=EĞER(A2=""; ""; A2*1,18)

A2 boşsa boş bırak, doluysa hesapla. Tablo yarı dolu iken bu yapı raporu temiz tutar. BOŞLUKSAY veya EĞERSAY ile birleşik kontrol de yapılabilir.

EĞER\'in Modern Alternatifleri

Eski sürüm uyumluluğu gerekiyorsa iç içe EĞER zorunludur; M365'te mümkün olduğunca ÇOKEĞER ve SEÇ kullanın.

Sık Yapılan Hatalar

Hata 1: Eşittir vs Tek Eşittir Karışıklığı

Programlama dilinde == eşitlik, = atamadır. Excel'de tek eşittir = zaten karşılaştırmadır; EĞER(A2==5; ...) hatadır. Doğrusu EĞER(A2=5; ...).

Hata 2: Tırnak Eksik veya Fazla

Metin için tırnak gerekir, hücre için gerekmez. EĞER(A2="Tamam";...) doğru, EĞER(A2=Tamam;...) hatadır. Boş metin için iki tırnak: "".

Hata 3: VE / YADA Eksik

Çift koşul yazarken EĞER(A2>5 VE B2>5;...) şeklinde yazılmaz. VE bir fonksiyondur; EĞER(VE(A2>5;B2>5);...) şeklinde yazın.

Hata 4: 4. Argüman Yokmuş Gibi Yazma

EĞER\'in 4. argümanı yoktur. Bazıları yanlışlıkla EĞER(A;B;C;D) yazar; #DEĞER! verir. Çoklu koşul için iç içe EĞER veya ÇOKEĞER kullanın.

İlgili Yazılar

• EĞER + VE/YADA Karmaşık Mantık
• EĞERHATA ve EĞERYOKSA
• EĞERSAY ve ÇOKEĞERSAY ile Sayma
• ETOPLA ve ÇOKETOPLA ile Toplama

SSS

EĞER\'in maksimum iç içe seviyesi nedir?

Excel 2007+ sürümünde 64 seviyedir. Pratikte 4-5\'ten sonra okunmaz hale gelir; ÇOKEĞER veya DÜŞEYARA tercih edilir.

EĞER ile boş hücre nasıl kontrol edilir?

İki yöntem: =EĞER(A2="";"boş";"dolu") veya =EĞER(EBOŞSA(A2);"boş";"dolu"). EBOŞSA gerçek BOŞ hücreyi yakalar; bazı formüllerden dönen "" görünür boştur ama EBOŞSA için boş değildir.

EĞER yerine ÇOKEĞER ne zaman tercih edilmeli?

3+ ardışık koşul varsa ÇOKEĞER %100 daha okunaklıdır. M365 / 2019+ sürümünde mevcutsa ÇOKEĞER\'i tercih edin.

EĞER formülü hangi sürümlerde var?

Tüm Excel sürümlerinde mevcuttur (Excel 95\'ten itibaren). Uyumluluk problemi yoktur.

EĞER yerine MAK / MİN ne zaman kullanılır?

"Değer X\'ten küçükse X kabul et" gibi limit korumalarında MAK ve MİN daha kısadır. =MAK(A2; 0) A2\'yi 0\'ın altına düşürmez; =EĞER(A2<0;0;A2) ile aynı sonuç.

EĞER\'in performansı nasıl?

Tek formül için sorun olmaz. Çok büyük tablolarda iç içe EĞER yapılarına alternatif olarak DÜŞEYARA yaklaşık veya İNDİS+KAÇINCI daha hızlıdır.

Sonuç

EĞER, Excel'de mantıksal kararın temelidir; bir kez doğru kavrandığında binlerce iş akışını otomatikleştirebilirsiniz. Üç argüman, basit karşılaştırma operatörleri ve VE/YADA ile birleşim yetenekleri size sınırsız esneklik sağlar. 3+ koşul varsa ÇOKEĞER'e, hata yakalamak için EĞERHATA'ya, limit korumalarında MAK/MİN'e geçin. Bu disiplinle hücreleriniz okunaklı kalır, raporlarınız sürdürülebilir olur. Detaylı kullanım için EĞER fonksiyon sayfasındaki ek örneklere göz atmayı unutmayın.